De uitdaging van de laatste levensfase. Het gezin bij elkaar houden en elkaar een beetje elkaar te laten begrijpen.

Stel je bent kind en je vader of moeder is ongeneeslijk ziek. Hij of zij verandert steeds een beetje meer. Hoe is dat, als 1 van je ouders plotseling niet meer doet zoals hij eerst deed? Gezellig, ondernemend, altijd oplossingen bedenken, stoeien, lachen, jou troosten als je gevallen bent..

En nu doet hij dat niet meer. Is er stilte, veel slapen en in bed liggen, andere regels in huis, moet je het misschien wel zelf oplossen, is je moeder altijd bezig en zijn er steeds weer andere, vreemde mensen in huis..

Ik zie het bij de gezinnen die ik begeleid.
Dat dingen veranderen. Dat er heel veel verandert.
Dat je elkaar niet meer altijd begrijpt. Dat er afstand ontstaat.
Dat zieke vader zich terugtrekt – zo verloopt dat proces en dat doet hij niet expres.
Dat zorgende moeder altijd bezig is, moe is, en soms chagerijnig.

Dat hij nu wél elk moment van de dag tv mag kijken.
Dat jullie nog zo graag naar de Efteling wilden gaan maar dat dat niet meer kan.
Of zelfs: dat je hem niet meer helemaal herkent.
'Ik denk soms: Wie is die man?' zei ooit een zoontje...

Wat doe je dan als kind?

Je gaat door met je leven. Rennen, lachen, spelen, schreeuwen, springen. Of je gaat voor je moeder zorgen, maakt mooie tekeningen, trekt je terug en valt anderen niet lastig.  Je houdt afstand want het is misschien ook een beetje eng, en zo anders..

Er is van alles mogelijk. Reageren op een grote verandering en groot verlies kan op zoveel manieren. Soms ongegeneerd, ‘schijt aan alles’. Soms heel zorgvuldig gekozen.

En het kind in onszelf zou dat ook wel willen doen. Die ongegeneerde reactie. Heerlijk. Toch?

Alle rouwcoaches, rouwtherapeuten, kindercoaches en welk type professional of lieve tante of familievriend dan ook: ik zie iedereen zijn best doen de kinderen te bereiken. Hen de mogelijkheid te geven zich te uiten. Stil te staan bij de veranderingen. Iets praktisch te doen ermee, zoals herinneringen maken.

En toch blijft het theorie. Ik zie het elke keer weer. Alle tips in de mooie boeken die ik erover lees. De spellen die ontwikkeld worden. De werkvormen in de opleiding als kinder/jongerenbegeleider & daarna kindercoach die ik indertijd deed, ver voor mijn opleiding tot Stervensgoed Levenseinde Doula begeleider (nooit kunnen bedenken dat deze een link gingen hebben…) slaan niet altijd aan.

Bleh!

Kinderen kunnen er gewoon geen zin in hebben. Een spel. Praten. ‘Hoe voel je je? Wat mis je?’

Saaaaaaaaaaiiiiiiiii.

Ik snap het! Ik moet erom grinniken. En ik vind het lastig. Want ook ik wil heel graag helpen. Dat reddertje in mij...
Er bestaan echt heel mooie methodieken en werkvormen. En we weten allemaal, dat dit waarschijnlijk ontkenning is van het verdriet dat eronder zit. Maar als een kind geen zin heeft: lekker laten. Dat is mijn visie. Dat herken ik ook bij mezelf, en dat herken jij vast ook.

Voor alles is een tijd.
En soms is het: ‘Nu even niet’. Ik noem het ‘de zin van geen zin’.
Ook al duurt dat 'even' soms wel wat langer.

Pas als je de ruimte krijgt om totaal NEE te zeggen, dan ontstaat er vertrouwen. In jezelf en met de ander. Eerst laagdrempelig kletsje. Potje voetbal. Taart bakken.

Oké, en misschien dan een herinneringsdoos maken. Praktisch bezig zijn. Maken. Knutselen. Verven. Bouwen. Verzamelen. Vanuit wat zij leuk vinden. Dat er vanuit het ideetjes borrelen, toch gesprekjes ontstaan. Een uitspraak. Een vraag. Een verzuchting. Een baal. Een traan.

Herinneringen verzamelen

Ik ontdekte dit bordspel van een jongedame die dit tijdens haar afstudeeronderzoek ontwikkelde: 'Ik vergeet je niet'. Een speels bord met opdrachtjes om een herinnerdoos te vullen. En ja, ook vragenkaartjes. Die soms werken, en soms niet zo. Dat mag ook.

Ondanks de uitdaging blijf ook ik dingen uitproberen om kinderen te ondersteunen. Zodat ze hun ei kwijt kunnen. Dat ze weten, dat we er voor ze zijn. Papa en mama en iedereen die bij hen betrokken is. Aanwezigheid - beschikbaarheid - een aai over de bol - een opening tot vragen, praten, herinneren of wat er past.

Want juist de opdrachten stimuleren tot praktisch bezig zijn: muziekjes uitzoeken. Spulletjes verzamelen. Tekening maken. Foto's maken. Gesprekjes hebben. Grapjes en mopjes vertellen. Ook dat is een manier om met het verlies bezig zijn. En dan misschien weer even wegleggen.

Ik ga dit spel uitproberen. Ben heel benieuwd!

Ondertussen al eens behoefte om te sparren wat bij jullie past? Mail gerust: kim@afgerondafscheid.nl.